Stilte

geen woord te zeggen,
niets te doen,
niemand willen
zijn

alle tijd te nemen,
stil te staan,
enkelvoudig
zijn

loodzwaar verlicht

 

~ P.M. Tuin, 17 mrt. 2011 ~

L’enfer, c’est les autres

Wat is erger dan op woensdagmiddag naar de bioscoop gaan om een goede film te zien en dan in een zaal vol popcorn etende lawaaierige pubers terecht te komen? Juist, op woensdagmiddag naar de bioscoop gaan om een goede film te zien en in een vrijwel lege zaal terecht komen. Vrijwel leeg, op twee oude dames na die zich niets van jouw aanwezigheid aantrekken en op naïef opgewekte toon de film becommentariëren. Datgene benoemen waarvoor de camera geen woorden hoefde te gebruiken. Het plot, wat voor iemand met de herseninhoud van een goudvis nog te bevatten is, hardop uitpluizen. Je verbazing uitspreken over de clou, die iedereen die vaker dan drie keer een film heeft gezien al van een kilometer voelt aankomen. Als het nu een hersenloze blockbuster was of een flauwe romkom, maar nee, het was een meesterlijk stuk cinema, handelend over belangrijke thema’s als menselijk geweld, de prijs van vrede, en de kracht van opofferende liefde. Een film die door hart en ziel had willen gaan, me bij mijn keel had willen grijpen, ontroeren, levensveranderend had kunnen zijn.

Niets van dat alles, het enige waar ik aan kon denken was hoe fijn het zou zijn om net zolang op die kunstgebit-dragende bloemetjesjurken achter me in te rammen tot dat irritante geouwehoer voor eeuwig zou zwijgen en ik rustig van mijn film zou kunnen genieten. Ik had het gevoel dat ik dat echt had kunnen doen. Maar het was er de film niet naar.

verboden te fantaseren

De Papieren Man (literaire berichtgeving a la carte) bericht over een rechtszaak die door de erven Tolkien wordt aangespannen tegen de Amerikaanse schrijver Steve Hillard, die de auteur van De Hobbit en In De Ban Van De Ring als hoofdpersonage opvoert in zijn roman Mirkwood.

Dit doet me denken aan wat Klaus Mann indertijd overkwam met zijn roman Mefisto. Tegen hem werd ook een proces aangespannen, niet omdat hij de nazi’s zo scherp bekritiseerde, maar omdat de ijdele Gustaf Gründgens zich in zijn eer aangetast voelde doordat Mann hem als inspiratiebron gebruikt had voor de hoofdpersoon, Hendrik Höfgen. Het boek is naar mijn weten in Duitsland nog steeds verboden.

Dit soort bekrompen figuren begrijpen geen snars van literatuur en maken op deze manier vooral zichzelf belachelijk. In hun pogingen het eigen blazoen (of dat van een ander) te verschonen maken ze het alleen maar erger. Daarbij vergroten ze met hun protest nog eens de status van het bewuste boek. Ironisch.

parelvissers

Nog een verhaaltje uit de oude doos:

Waar blijft Young nu, vroeg Sumi zich hardop af, hij is al meer dan 10 minuten onder water, zolang is hij nog nooit weggebleven. Enigszins ongerust keek hij op naar zijn opa, die rustig achterin de kabang een vis zat schoon te maken.
Ach jongen, maak je niet ongerust, was diens antwoord, hij kent de zee en de zee kent hem. Dat is nu het probleem met jullie jongeren, jullie luisteren niet meer alleen naar de zee en naar je eigen lichaam, maar ook naar die leraren die jullie allemaal dingen leren die geen nut hebben, zoals schrijven, of minuten tellen.
De kalme blik in de ogen van de oude speervisser stelde Sumi gerust. Waarschijnlijk liep Young nu ergens op de bodem, zo’n 40 a 50 meter onder hem, heen en weer, op zoek naar een vis, een zeekomkommer, of iets anders eetbaars. Hij zou zo wel weer opduiken.

de verteller en de menseneetster

Een tijd geleden werkte ik aan dit verhaal, maar op de een of andere manier kwam ik op een bepaald moment niet verder. Ik hoop het nog eens op te pakken. Hier een sfeervol fragment wat op zichzelf leuk is om te lezen. Het begint met een oud Berber-sprookje, verteld door een Hujji (verhalenverteller):

Hazjietkoem
De egel en de jakhals hadden samen de oogst binnengehaald. Ze brachten het koren bij elkaar en toen het werk klaar was zei de jakhals: “we zullen een hardloopwedstrijd houden, en degene die de wedstrijd wint krijgt alles”. De egel kon natuurlijk niet van de jakhals winnen, maar hij was slim. Hij haalde zijn kinderen en zette er een hier, de volgende daar en weer een ander nog een stuk verderop, langs de route. Zo wisselden ze elkaar af en vond de jakhals steeds een egel aan zijn zijde, maar hij had niet door dat het steeds een andere was. Toen de jakhals bij het eindpunt kwam zag hij dat de egel al bezig was het graan in te pakken. Hij nam al het graan mee. Onderweg kwamen ze bij een put waar veel water in stond. De put had twee waterschalen aan een touw. De jakhals zei tegen de egel: “ga naar beneden en breng water”. De egel ging in de schaal zitten en liet zich naar beneden zakken. Hij vulde de schaal met water, maar bleef er in zitten. Toen riep hij tegen de jakhals: “kom jij nu naar beneden”. De jakhals ging in de andere schaal zitten en terwijl hij naar beneden kwam ging de schaal van de egel weer naar boven. In het voorbijgaan riep de jakhals: “waar ga je naartoe?”
“ha d-denya d-denya, ci taleɛ ci hawed” – “Zo is de wereld: de een gaat omhoog, de ander naar beneden.”
De egel had gedronken, nam het graan en ging weg, de jakhals achterlatend in de put.